Porijeklo:

Istorija, odnosno njena starija sestra praistorija zna, makar okvirno, kada je nastalo prvo pismo, napravljen prvi točak ili zapaljena prva vatra. Takođe zna i kada je napisan Hamurabijev zakonik ili sagrađena biblioteka u Aleksandriji. Praistoriji i njenim vinovnicima bilo je lako da utvrde vrijeme nastanka materijalnih otkrića. Djelimično su praistoričari uspjeli i u misiji bilježenja nastanka prvih plemena, pećinskih crteža i međuljudskih odnosa unutar zajednice. Praistorija je sebi tako učinila ogromnu uslugu, pišući skoro besprekoran CV, bez mnogo krvoprolića, ratova i pratećih zločina. Čak su i izumrle vrste skoro pa bajkovite, ako pitate praistoriju ptica Dodo ili mamut bili bi savršeni kućni ljubimci.

Ipak, praistoričari se nisu mnogo bavili nastankom prvih ideja, filozofija i ideologija, a tu grešku ispaštamo i danas, jer niko nije sistematski pratio recimo rast i razvoj fašizma ili nacizma. Nemoguće je da se ideja poredka u kojem ste od nekog bolji čisto zbog pripadnosti drugačijoj ili brojnijoj grupi pojavljuje tek u 18. ili 19. vijeku.

Benito Musolini sigurno nije bio mnogo pametniji od pećinskog čovjeka u političkom pogledu, jer je i jednom i drugom sve osim onog što im odgovara i što im je blisko bilo neprijateljsko. I u pogledu pripadnosti razlika nije znatno veća: meni i mojima sve što želimo, svim drugima šta im ostane, uz našu dozvolu naravno.

Upravo je praistorija kriva za nepostojanje izvora o potencijalnom stvaranju razlika u praljudskoj zajednici. Da li su oni dlakaviji bili moćniji? Da li su vračeva djeca bila povlaštena? Da li su obdarene žene dobijale naklonost poglavice? (Sa sigurnošću možemo tvrditi da moderna, ovovremena ljudska zajednica u BiH funkcioniše ovako)

Sve su ovo neodgovorena pitanja na koja sadašnjost nudi odgovore u skladu sa sebi poznatom skalom vrijednosti i značaja, ali praistorijska istina ostaje nepoznata.

Ključna nepoznanica je upravo princip podjele i stvaranja razlika, te porijeklo takve potrebe, takvog nagona kod ljudi.
Ili enklitički: Zašto težimo podijelama?

Eksploatacija razlika:

Biologija nalaže da nijedan čovjek nije isti.
Psihologija dopunjava prethodnu činjenicu na mentalnom nivou, što znači da je svaka različitost rođena zajedno sa čovjekom.

Fiziološke razlike stoga ne možemo poništiti, kao ni one karakterne, ali iste nisu dovoljne da bi zadovoljile ljudsku potrebu za apsolutnom, radikalnom različitošću.

Problem nastaje onda kada su uz urođenu fizičku karakteristiku vezuje određena osobina.
Tako smo dobili ćorave Azijate, kurate Crnce ili blijede Bijelce.

Na ovaj način se osobina na koju pojedinac ne može uticati predstavlja kao njegova cijelokupna personifikacija. Odrednica na osnovu koje ga se može klasifikovati i označiti, kao serijski broj na psećem uhu nakon sterilizacije.
Samim tim razlike su prirodne, ali njihova eksploatacija u religijske, političke ili ekonomske je potpuno neprirodna. Diferencijacija homo sapiensa samo je početni korak u procesu kreiranja vještačkog, retoričko - demagoškog neprijatelja u kojeg je neophodno uperiti prst kako bi se pogled javnosti skrenuo sa istine.

Jedan od popularnijih primjera je svakako antisemitizam. Filozofija neopravdane mržnje prema jevrejima i Jevrejima nastala je u Evropi tokom 19. vijeka kada su česta društvena previranja uzrokovala ekonomsku stabilnost. U sveopštoj oskudici i siromaštvu tvrdi se, iako nije utvrđeno da su samo jevreji ili Jevreji uspjeli da očuvaju bogatstvo. Zbog klasnih razlika i nedostatka realnih životnih uspjeha drugih društvenih grupacija sve je svaljeno na jevreje ili Jevreje, a zbog njihovog bliskoistočnog porijekla stvorena je i složenica kojom se označava mržnja prema jevrejima ili Jevrejima - antisemitizam.

Ovaj termin prvi put spominje Wilhelm Marr. Njemački novinar je u svom tekstu Pobjeda židovstva nad germanstvom uselio antisemitizam u njemački, a potom i u mnoge druge jezike. Upravo je Marrova domovina jedna od država u kojima je antisemitizam dostigao svoju gornu amplitudu, ali protujevrejstvo nije nastalo u Njemačkoj, već u starom Egiptu, a ovakav tip antagonizma zabilježen je i u Bibliji.

Egipćani ne bi mogli jesti s Hebrejima, jer bi to Egipćanima bilo odvratno

• (Knjiga Postanka, 43:32)

Toliko o samom antisemitizmu. Pronađen je neprijatelj, kazaljka nezadovoljstva usmjerena je ka njemu, ostalo je još samo da se mrzi.

Rođenje mržnje:

Šta vidite kada pogledate u čovjeka?
Ako vidite čovjeka onda vidite i sebe, takođe čovjeka. Ukoliko prije čovjeka ugledate ten, religiju ili nacionalnost, tada je čovjek u vama nestao.

Samim tim mržnja ne proističe iz realnih, argumentovanih razloga kojima druga strana izaziva nesreće prvoj, već iz proste nemoći da se vodi briga o ličnom statusu u društvu, no onda je pitanje šta se to uopšte mrzi?

Obrišemo li etničke, neljudske prefikse, ostaće samo ljudi ili ljudi u pokušaju. Ostaće bića kojima je suđeno da žive jedni sa, uz, pored ili jedni na drugima. Na takvoj, bazičnoj postavci bivstvovanja homo sapiensa, začeće mržnje je nemoguće. Onda kada im poklonimo darove razdora u vidu pogrešno upotrebljenih rase, religije, nacionalnosti, seksualnosti ili novca, stiču se uslovi za mržnju.

Mrzi li se onda čovjek sam po sebi ili njegove nadogradnje?