Priča o Mili Ristiću vrlo je interesantna. Čovjek partizanskog duha i komunističkih uvjerenja, borac protiv fašizma i preživjela žrtva ustaškog terora, jedan je od malobrojnih koji su kao zadnji akt otpora usljed političke nemoći s početkom 80-ih godina i sve većeg jačanja nacionalizma radije izabrali smrt nego život u takvom društvu. Ko je on?
Malo se zna, a još manje govori u van narativa istorijskog revizionizma i desničarskih laži, o partizanskim borcima i ljudi sa stavom. Mile Ristić, zajedno sa Antom Bakotićem, bio je jedan od organizatora zadnjeg proboja iz ustaškog logora Jasenovac. Mile je rođen i odrastao u Gradišci, a svoja uvjerenja ispoljava tako što se odlučuje boriti protiv fašističkog i nacionalističkog terora, te se pridružuje partizanima i KPJ. Kao partizan biva uhvaćen i zatvoren u logoru Jasenovac gdje će ostati sve do kraja rata.
Njegova priča ostaje upamćena po tome što je u momentu proboja, gledajući kako ustaše ubijaju poslednje zatočenike ovog logora smrti, uspio da dođe do kapije logora kod koje se nalazio ustaša sa puškomitraljezom koji je krenuo da puca po logorašima. Ante Bakotić je pao mrtav u tom proboju, a Mile je uspio da zaskoči ustaškog zlotvora, obori ga i uzme puškomitraljez koji je sada pucao po ustaškoj izvidnici i drugim položajima oko logora. Zbog svog herojskog akta bio je odlikovan Ordenom za hrabrost.
Nastavio je da živi u Gradišci, a pred smrt je bio u bolnici. Čuvši da je na današnji dan 1980. godine umro maršal Josip Broz Tito, Mili su kroz glavu prošle strahote fašističkog i nacionalističkog terora kojima je svjedočio, kako u borbi sa četnicima tako i u ustaškom logoru. Već kasnih 70-ih godina bilo je jasno da se nacionalizam vraća i rehabilituje, Mile je znao da je u tom trenutku Tito bio jedina ličnost koja ovo zlo zaustavljala. Sa smrti Tita umrla je poslednja brana nacionalizma i novom ratu u Jugoslaviji. U tom trenutku Mile, koji nije želio da gleda rast novog zla, a usljed nemogućnosti da se bori zbog starosti i bolesti, skočio je kroz prozor bolnice i izvršio samoubistvo.
U Gradišci je 2017. godine otkrivena spomen-bista Mili Ristiću u znak sjećanja na njegovo herojsko djelo u proboju Jasenovca, ali se o njegovoj partizanskoj, komunističkoj i antinacionalističkoj prošlosti malo, ako i uopšte govori. Njegovim imenom se manipuliše u istorijsko-revizionističkom maniru velikosrpskog nacionalizma, ali postoje oni koji čuvaju izvorno sjećanje na ovog čovjeka koji je radije izabrao smrt nego život u podjelama radničke klase i njenom stradanju.
